Strona główna » Baza wiedzy » Rząd chce skończyć z pracą na czarno. Karę za płacenie „pod stołem” poniosą wyłącznie pracodawcy
Baza wiedzy

Rząd chce skończyć z pracą na czarno. Karę za płacenie pod stołem” poniosą wyłącznie pracodawcy

W ramach Pol­skie­go Ładu rząd chce od przy­szłe­go roku wal­czyć z zatrud­nia­niem na czar­no i wypła­ca­niem wyna­gro­dzeń pod sto­łem”. Stra­ty budże­tu pań­stwa z tego tytu­łu są liczo­ne w miliar­dach zło­tych, a kon­se­kwen­cje pono­szą głów­nie pra­cow­ni­cy, któ­rzy czę­sto nie mają inne­go wyj­ścia, niż godzić się na świad­cze­nie pra­cy bez umo­wy. Nowe prze­pi­sy, któ­re wej­dą w życie od stycz­nia 2022 roku, dadzą im pew­ność, że nie będą musie­li zapła­cić zale­głe­go podat­ku za wyna­gro­dze­nie otrzy­my­wa­ne na czar­no. Cała odpo­wie­dzial­ność za taki pro­ce­der zosta­nie prze­nie­sio­na na pra­co­daw­ców. Rząd prze­wi­dział jed­nak abo­li­cję dla tych, któ­rzy przed upły­wem tego roku zde­cy­du­ją się na lega­li­za­cję fak­tycz­ne­go zatrudnienia.

– Pra­ca na czar­no – rozu­mia­na zarów­no jako nie­re­je­stro­wa­nie sto­sun­ku zatrud­nie­nia, jak rów­nież pła­ce­nie przy­naj­mniej czę­ści wyna­gro­dze­nia pod sto­łem” – jest zja­wi­skiem, któ­re w Pol­sce doty­ka ok. 1,5 mln pra­cow­ni­ków. Szcze­gól­nie zagro­żo­ne tego rodza­ju pro­ble­mem są mikro­przed­się­bior­stwa. To wyni­ka m.in. z fak­tu, że wła­śnie tam kosz­ty zwią­za­ne z zatrud­nie­niem pra­cow­ni­ków sta­no­wią jeden z naj­waż­niej­szych wydat­ków. Stąd też poja­wia się poku­sa, żeby tego zatrud­nie­nia nie reje­stro­wać i kon­ku­ro­wać z inny­mi pod­mio­ta­mi dzia­ła­ją­cy­mi na ryn­ku nie tyle jako­ścią swo­ich pro­duk­tów czy efek­tyw­no­ścią pro­wa­dze­nia dzia­łal­no­ści, co wła­śnie niż­szy­mi kosz­ta­mi zatrud­nie­nia czy oszczęd­no­ścią na podat­ku – wyja­śnia w roz­mo­wie z agen­cją New­se­ria Biz­nes Jan Sar­now­ski, wice­mi­ni­ster finansów.

Dane Pol­skie­go Insty­tu­tu Eko­no­micz­ne­go poka­zu­ją, że w 2018 roku w Pol­sce ok. 6 proc. wyna­gro­dzeń było wypła­ca­nych w ramach pra­cy na czar­no, czy­li bez podat­ków, skła­dek i reje­stro­wa­nia pra­cow­ni­ków. Stra­ty budże­tu pań­stwa z tego tytu­łu są liczo­ne w miliar­dach zło­tych. Według sza­cun­ków PIE pła­ce­nie czę­ści wyna­gro­dze­nia pod sto­łem” może doty­czyć w sumie co trze­ciej mikro­fir­my oraz nawet 12 proc. osób zatrud­nio­nych na pod­sta­wie umo­wy o pra­cę, czy­li pra­wie 1,5 mln pol­skich pracowników.

– Pakiet podat­ko­wy Pol­ski Ład ma za zada­nie ogra­ni­czyć ska­lę zatrud­nie­nia na czar­no i zmniej­szyć wiel­kość sza­rej stre­fy. Będzie to reali­zo­wa­ne poprzez kil­ka narzę­dzi, a naj­waż­niej­szym z nich jest zmniej­sze­nie opła­cal­no­ści tego rodza­ju pro­ce­de­ru – mówi Jan Sar­now­ski. – W wyni­ku zmian podat­ko­wych, któ­re wej­dą w życie od stycz­nia przy­szłe­go roku, poda­tek docho­do­wy od osób fizycz­nych w ogó­le nie będzie pła­co­ny od pła­cy mini­mal­nej, a do wyso­ko­ści mie­sięcz­ne­go wyna­gro­dze­nia w wyso­ko­ści śred­niej kra­jo­wej obcią­że­nie podat­kiem i skład­ką będzie mniej­sze niż dotychczas.

Mini­ster­stwo Finan­sów przy­zna­je, że w tej chwi­li prze­pi­sy nie chro­nią dosta­tecz­nie pra­cow­ni­ków, któ­rzy nie mają sil­nej pozy­cji nego­cja­cyj­nej wobec pra­co­daw­cy. W efek­cie muszą się godzić na świad­cze­nie pra­cy bez umo­wy lub za część pła­cy otrzy­my­wa­nej pod sto­łem”. To nie gwa­ran­tu­je im świad­czeń w przy­pad­ku cho­ro­by czy przej­ścia na emeryturę.

– Ogrom­na więk­szość zatrud­nio­nych na czar­no, bez reje­stra­cji to są oso­by mniej zara­bia­ją­ce, któ­re dopie­ro wcho­dzą na rynek pra­cy albo na nie­go powra­ca­ją. Są to też oso­by, któ­re zara­bia­ją wyna­gro­dze­nie mini­mal­ne albo nie­wie­le więk­sze. Jed­nak takie oso­by są też naj­waż­niej­szy­mi bene­fi­cjen­ta­mi Pol­skie­go Ładu – zapew­nia wice­mi­ni­ster finansów.

Pol­ski Ład ma zapew­nić pra­cow­ni­kom – jako słab­szej stro­nie sto­sun­ku pra­cy – ochro­nę przed podat­ko­wy­mi kon­se­kwen­cja­mi nie­le­gal­ne­go zatrud­nie­nia, czy­li odpo­wie­dzial­no­ścią kar­no­skar­bo­wą z tytu­łu osią­ga­nia nie­opo­dat­ko­wa­nych docho­dów i koniecz­no­ścią odpro­wa­dze­nia zale­głych składek.

– Do tej pory system podatkowy nie wspierał wychodzenia z szarej strefy. Odpowiedzialność za podatkowe konsekwencje zatrudnienia na czarno ponosił praktycznie w całości pracownik. W przypadku stwierdzenia nielegalnego zatrudnienia wiązało się to dla niego z koniecznością zapłaty zaległego podatku wraz z odsetkami. Natomiast od stycznia przyszłego roku całość tej odpowiedzialności zostanie przeniesiona na pracodawcę. To oznacza, że pracownicy nie będą już w żaden sposób zagrożeni i zmiana wynikająca z przejścia na legalne zatrudnienie nie będzie ich w żaden sposób obciążać – mówi Jan Sarnowski.

Od 1 stycz­nia 2022 roku pra­co­daw­cy zapła­cą poda­tek od wyna­gro­dze­nia za pra­cę na czar­no lub czę­ści wyna­gro­dze­nia wypła­ca­ne­go pod sto­łem”. Przy­pi­sa­ny zosta­nie im rów­nież dodat­ko­wy przy­chód w wyso­ko­ści mini­mal­ne­go wyna­gro­dze­nia za pra­cę za każ­dy mie­siąc nie­le­gal­ne­go zatrud­nie­nia – nie­za­leż­nie od tego, czy fak­tycz­nie i w jakiej wyso­ko­ści wypła­ca­li wynagrodzenie.

Co wię­cej, nie­uczci­wi pra­co­daw­cy będą też zobo­wią­za­ni do zapła­ty w cało­ści skła­dek na ubez­pie­cze­nie spo­łecz­ne i skład­ki zdro­wot­nej od wyna­gro­dzeń osób pra­cu­ją­cych na czar­no lub kwot wypła­ca­nych pod sto­łem”. Dodat­ko­wo zarów­no wypła­co­ne wyna­gro­dze­nia, jak i skład­ki nie będą mogły zostać zali­czo­ne przez pra­co­daw­ców do kosz­tów uzy­ska­nia przychodu.

– Z drugiej strony chcemy również zachęcić pracodawców do tego, aby decydowali się na zatrudnienie pracowników już zgodnie z prawem – podkreśla wiceminister. – Stąd nasza propozycja, która pozwala na to, aby należny do zapłaty podatek z tytułu zatrudnienia na czarno i wynagrodzenia płaconego „pod stołem” do końca 2021 roku nie był płacony ani przez pracownika, ani przez pracodawcę pod warunkiem legalizacji zatrudnienia. W przypadku skorzystania z tej możliwości przed końcem bieżącego roku pracodawca będzie miał korzystną możliwość powrotu na ścieżkę legalnego zatrudnienia, praktycznie niespotykaną w dotychczasowych regulacjach.

Dodaj komentarz

napisz komentarz

OSTATNIE